Pozitif Yaşam Derneği
İshal Nedir ?

İshal, barsak işleyişindeki; miktarın, su içeriğinin ve sıklığın artışı durumudur. HIV ile yaşayan insanlarda sıkça görülmektedir. İshal, ciddi bir problem olabilir. Hafif durumlarda, birkaç gün içinde kendi kendine yok olabilir; ama ağır olduğu durumda, ciddi olarak dehidrasyona (vücuttaki aşırı su kaybı) ve beslenme sorunlarına neden olabilir.

İshale Neden Olan Nedir ?

İshale büyük çoğunlukla, midedeki ya da barsaktaki bir infeksiyon neden olur. Bakteriler, parazitler, mantarlar ya da virüsler infeksiyon sebebi olabilirler. Cryptosporidium veya microsporidium parazitleri, HIV ile yaşayan birçok insanda ishale neden olurdu. Antiviral tedavi kombinasyonlarının kullanımı, bu problemlerin sayısında büyük bir düşüş olmasını sağladı.

Anti-HIV tedavileri de ishala neden olabilir. Bu durumun görülmesi; nelfinavir (Viracept), ritonavir (Norvir), ddl (Videx), foscarnet (Foscavir) ve interferon alfa (Roferon veya Intron) kullanımında sıktır. Antibiyotik alımı da, ayrıca sindirim sisteminizdeki "iyi" bakterileri de öldürebileceğinden ishale neden olabilir. Bunların dışında; süt ürünlerinin sindirimindeki bir yetersizlik, pankreas problemleri ve stres de ishalin nedeni olabilir.

İshale neyin neden olduğunu saptamak zor olabilir. Doktorunuz size, yakın zamanda ne yediğinizi-içtiğinizi, seyahat edip etmediğinizi soracaktır. Barsak işleyişinize ait örnekler (ya da dışkı), bakteri ve parazit işaretlerinin varlığı açısından test edilebilir. Doktorunuz, ilk seferde bir şey görülmediği takdirde bu testleri tekrarlayabilir. Bazı durumlarda, kan veya idrarınız da test edilebilir. Eğer bu testler ishalin nedenini ortaya çıkaramazsa, doktorunuz özel bir araçla sindirim bölgenize bakabilir. Bu prosedürün ismi, doktorun nereye bakıyor olduğuna bağlı olarak değişir. Endoskopi, "içeri bakmak" anlamına gelen genel bir terimdir. Kolonoskopi, doktorun kolon (kalın barsağın alt kesimi) muayenesi yaptığını belirten bir prosedürdür. Tüm ishal olgularının yaklaşık 1/3 kadarının nedeni belirlenememektedir.

İshal Tehlikeli Midir ?

İshalin en büyük riski dehidrasyondur, her gün bir galona yakın (3-4 litre kadar) su kaybdebilirsiniz. Su kaybıyla birlikte, normal vücut fonksiyonları için önemli olan mineralleri (elektrolitler) de kaybedersiniz. Ana elektrolitler, sodyum ve potasyumdur. Ağır dehidrasyon, potansiyel olarak ölümcüldür, vücudun şoka girmesine neden olabilir. Dehidrasyon, bebekler ve çocuklar için, yetişkinlerden daha ciddi bir sorundur. İshalli bir insan bol miktarda temiz sıvı almalıdır. Çay, tavuk çorbası, zencefilli gazoz ya da soda iyi seçeneklerdir. Bunlar, herhangi bir elektrolit sağlamayan normal sudan daha iyidir. Uzun süre devam eden ishal, besinlerin emiliminin yetersizliğine neden olabilir ve bu da tehlikeli olabilir. Doktorunuzun, ishalinizin birkaç günden fazla sürdüğünü bildiğinden emin olun.

İshal Nasıl Tedavi Edilir?
Yediklerinizi değiştirin: Bazı besinler ishale neden olabilirken, bazıları da bunu durdurucu etkiye sahiptir.

Yemeyin:

  • süt ürünleri (süt veya peynir)
     
  • yağlı veya kızarmış besinler
     
  • tereyağı, margarin içeren yağlı yiyecekler ya da fındık
     
  • baharatlı besinler
     
  • yüksek miktarda çözünmeyen lif içeren besinler. Bunlar ham meyve ve sebzeler, ekmek, mısır, tüm meyve ve sebze kabuk ve tohumları
     

Yiyebilirsiniz:

  • muz
     
  • beyaz pirinç
     
  • kızarmış ekmek
     
  • sade makarna ya da erişte
     
  • haşlanmış yumurta
     
  • yulaf ezmesi
     
  • patates püresi
     
  • yoğurt (bir süt ürünüdür ama bakteriler tarafından kısmen sindirilir)
     

İlaç tedavisi: Değişik tipte ishaller için değişik tedaviler kullanılır. Doktorunuz, ishale neyin neden olduğu hakkında bir fikir edinmeden size reçete yazamaz.

Ayrıca bazı tedaviler için reçeteye ihtiyacınız yoktur. Bunların bazıları ishal için çok iyidir:

  • Pepto-Bismol (Bismuth subsalicylate)
     
  • Kaopectate (attapulgite)
     
  • Imodium AD (loperamide)
     
  • Normal Stool Formula by Shaman Botanicals (HIV ile yaşayanlarda test edilmiş bir ürün)
     

Kabızlık tedavisi için üretilmiş diğer bazı ürünler de genellikle ishale yardımcı olur. Bu ürünler çözünebilen, hacim ekleyen ve suyu emen lifler içerir. Bunlara benzer başka ürünler Metamucil, Citrucel ya da diğerleri, psyllium (çözünebilen bir lif) içerir.

İshal için alternatif tedaviler: Nane bitkisi, zencefil ve hindistan cevizinin, sindirim problemlerine yardımcı olduğuna inanılır. Nane veya zencefil çayı ya da zencefil gazozu, temiz sıvılar için iyi birer örnektirler. İçecek ve yiyeceklerinize hindistan cevizi katmayı da deneyebilirsiniz.

Acidophilus kapsülleri (yardımcı bakteriler içerir), sindirimin normal hale dönmesine yardımcı olabilir, özellikle antibiyotik alıyorken. Bazı yoğurt türleri de canlı acidophilus kültürleri içerir, ve bu da aynı şekilde yardımcı olabilir. Yapılan bir araştırma sonucunda; kalsiyum sağlayıcıları, nelfinavir (Viracept) alan insanlarda, ishalin önlenmesinde yardımcı olmuştur. Bu sonuç, ishale neden olan diğer medikal tedaviler için de geçerli olabilir.

Özet

İshal, HIV ile yaşayan insanlarda yaygın bir problemdir. Genellikle sindirim sistemindeki bir infeksiyon tarafından meydana gelir. Stres, bazı medikal tedaviler ya da süt ürünlerinin sindirimindeki problemler de ayrıca ishale neden olabilir. En ciddi sonuç dehidrasyondur ve çocuklarda, yetişkinlerde olduğundan daha ciddi bir problemdir. Eğer ishalseniz, bol miktarda temiz sıvı almanız gereklidir. Besinlerinizdeki ufak değişimler, ishalinizin önlenmesi için yararlı olabilir. Aynı şekilde bazı reçete yazılmayan tedaviler ve acidophilus da buna yardımcı olabilir. Doktorunuzun, ishalinizin birkaç günden fazla devam ettiğini bildiğinden emin olun.





Copyright © 2010, Pozitif Yasam Derneği    powered by: minduce
home iletisim